Sosyal Medya ve Fikri Haklar, 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu hükümleri ile yasal düzenleme kapsamındadır. Bu kanunun amacı, fikir ve sanat eserlerini meydana getiren eser sahipleri ile bu eserleri icra eden veya yorumlayan icracı sanatçıların, seslerin ilk tespitini yapan fonogram yapımcıları ile filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren yapımcıların ve radyo-televizyon kuruluşlarının ürünleri üzerindeki manevi ve mali haklarını belirlemek, korumak, bu ürünlerden yararlanma şartlarını düzenlemek, öngörülen esas ve usullere aykırı yararlanma halinde yaptırımları tespit etmektir.
Sosyal Medya ve Fikri Haklar
Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, eser sahipleri ile bu eserleri icra eden veya yorumlayan icracı sanatçıların, seslerin ilk tespitini yapan fonogram yapımcıları ile filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren yapımcıların ve radyotelevizyon kuruluşlarının ürünleri üzerindeki manevi ve mali haklarını, bu haklara ilişkin tasarruf esas ve usullerini, yargı yollarını ve yaptırımları kapsamaktadır. Sosyal medya için de ilgili mevzuat maddeleri yorumalanabilir. Sosyal medya kullanıcıları içerik üretirken ve paylaşım yaparken telif haklarına dikkat etmelidir.
Bu mevzuat hükümlerince sosyal medya içeriği oluşturan veya
sosyal medya platformlarında paylaşımlar yapan kişilerin eser sahibi sayılabileceği anlaşılmaktadır. Ancak sosyal medya içeriği oluştururken eğer farklı bir eser sahibinin eserlerinden faydalanılacaksa izin alınması gerekir. Aksi taktirde telif haklarından doğabilecek hukuki problemler ortaya çıkar.
Mevzuata göre bir eserin sahibi, onu meydana getirendir. Fikir ve sanat eserleri üzerinde sahiplerinin mali ve manevi menfaatleri bu kanun kapsamında güvence altına alınmıştır. Bir eserin arzedilip edilmemesini, yayımlanma zamanını ve tarzını özellikle eser sahibi belirler. Eser sahibinin izni olmadıkça eserde veyahut eser sahibinin adında kısaltmalar, ekleme ve başka değiştirmeler yapılamaz. Bunlar eser sahibinin manevi haklarıdır. Mali hakları kullanma yetkisi de eser sahibine aittir.
Fikir ve Sanat Eserleriyle İlgili İhlaller ve Sonuçları
1. Bir eseri, icrayı, fonogramı veya yapımı hak sahibi kişilerin yazılı izni olmaksızın işleyen, temsil eden, çoğaltan, değiştiren, dağıtan, her türlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma ileten, yayımlayan ya da hukuka aykırı olarak işlenen veya çoğaltılan eserleri satışa arz eden, satan, kiralamak veya ödünç vermek suretiyle ya da sair şekilde yayan, ticarî amaçla satın alan, ithal veya ihraç eden, kişisel kullanım amacı dışında elinde bulunduran ya da depolayan kişi
hakkında bir yıldan beş yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.
2. Başkasına ait esere, kendi eseri olarak ad koyan kişi altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezasıyla cezalandırılır. Bu fiilin dağıtmak veya yayımlamak suretiyle işlenmesi hâlinde, hapis cezasının üst sınırı beş yıl olup, adlî para cezasına hükmolunamaz.
3. Bir eserden kaynak göstermeksizin iktibasta bulunan kişi altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezasıyla cezalandırılır.
4. Hak sahibi kişilerin izni olmaksızın, alenileşmemiş bir eserin muhtevası hakkında kamuya açıklamada bulunan kişi, altı aya kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
5. Bir eserle ilgili olarak yetersiz, yanlış veya aldatıcı mahiyette kaynak gösteren kişi, altı aya kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
6. Bir eseri, icrayı, fonogramı veya yapımı, tanınmış bir başkasının adını kullanarak çoğaltan, dağıtan, yayan veya yayımlayan kişi, üç aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezasıyla cezalandırılır.